Polskie skrzydło, Skrzydło Puławskiego, o co chodzi? PZL P-11 c

 "Polskie skrzydło" lub "Skrzydło Puławskiego" - to są określenia ważne dla pasjonatów lotnictwa i warte przypomnienia każdemu Polakowi.

 

PZL P-11c w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.
fot. Piotr Wujec AD 2022

Ukłon w stronę czytelników 

Na wstępie chcę przeprosić ponad 68 tysięcy czytelników mojego bloga (do tego niekomercyjnego bloga) za ponad pół roku bez nowych wpisów na tym blogu. 

Ostatnio dostałem wręcz "zalecenie" aby wrócić do pisania tego bloga. No to wracam nocą do "pisania", tekst trochę jak z Kazika "Lewe lewe love" kawałek ze świetnej płytu Kult pt. "Muj wydafca" - no a że ja robię błędy to mi ten tytuł płyty pasuje jak ulał:). 

Wracam do pisania powód drugi - gdyż mimo braku nowych wpisów (od lipca 2025 roku) to co dzień setki osób zaglądało na mojego bloga... sam nie wiem po co:) pisząc bardzo skromnie.

Dziękuję Wam (Państwu) za zainteresowanie moimi tekstami i zdjęciami w sumie amatorskimi. Spróbuję ponowie pisać regularnie.

No i wyszło, że jestem megalomanem siedzącym ok 3 w nocy pisząc zamiast spać:)

OK zaczynamy?

1.           Kto?

 

Ukończył w 1925 roku Politechnikę Warszawską,

pochodził z robotniczej polskiej rodziny z Lublina,

był pilotem, konstruktorem, 

mało tego był oblatywaczem własnej konstrukcji maszyn,

zginął śmiercią lotnika rozbijając się na warszawskiej Ochocie podczas oblatywania swojej konstrukcji myśliwca w 1931 roku…

inżynier pilot Zygmunt Puławski

wybitny polski konstruktor, któremu zawdzięczamy polskie myśliwce serii PZL P (P od Jego nazwiska), od pierwszego z serii PZL P-1 po widoczny na zdjęciu zwrotny myśliwiec PZL P-11c wraz ze znakiem wyjścia, bo to co wymyślił Puławski było świetnym wyjściem...

 

 

PZL P-11c w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.
fot. Piotr Wujec AD 2022

 

2.           Może mały wstęp?

 

Postaram się krótko wprowadzić w problem skrzydeł i kluczowej w walce powietrznej widoczności.

W latach 20 XX w. siły powietrzne Świata bazowały najpierw na rozwiązaniach wypracowanych podczas walk I Wojny Światowej (myśliwce dwupłatowe) wraz z wnioskami o konieczności wypracowania większej siły nośnej i lepszej widoczności a zarazem mniejszych oporów niż oferowane przez dwupłatowe myśliwce.

W tym okresie pojawiły się liczne konstrukcje górnopłatów.

Górnopłaty oferowały pilotowi dobrą widoczność ziemi.

Problemem zasadniczym górnopłatów - pod kontem skuteczności walki powietrznej - była zła widoczność do przodu w górę oraz podczas zakrętu (w kierunku zakrętu).

Konstruktorzy (np. w Belgii pil. inż. Louis de Monge) próbowali problem widoczności rozwiązać projektując duży otwór w skrzydle górnopłata, co pogarszało właściwości samolotu (zwiększając opór) mimo braku polepszenia widoczności do przodu.

 

3.           Polski pomysł, ale jaki?

 

Mający doświadczenie szybowcowe (w tym konstruowania szybowców już podczas studiów na Politechnice Warszawskiej) inż. Zygmunt Puławski intensywnie pracował obmyślając sposoby rozwiązania problemu braku widoczności w górnopłatach do przodu, do góry, w kierunku. Szybowce dobrze uczą szacunku dla masy, oporu, widoczności i bezpieczeństwa, gdyż tam brak silnika i szansy na drugi krąg😊

Puławski wraz ze swoim zespołem polskich konstruktorów wprowadził zupełnie nowe w skali Świata innowacje tworząc oblatany w 1929 roku polskiej konstrukcji myśliwiec PZL P-1, którego następcą był widoczny na moich zdjęciach PZL P-11c.

PZL

Przypominam, że PZL to skrót od Państwowych Zakładów Lotniczych utworzonych w 1928 roku przez rząd polski (czyli w okresie kapitalistycznej II RP), z założenia zakładów państwowych tak aby Polska miała włanse konstrukcje, zamiast być krajem zależnym od dobrej woli "sojuszników", o ile w polityce mocarstw istnieje "dobra wola" :), vide mój wpis sprzed 8 lat:

https://wujec.blogspot.com/2018/05/obrona-przeciwlotnicza-warszawa-1939.html

PZL zostały sprywatyzowane (nabyte przez obcy kapitał) po upadku PRL czyli w okresie III RP… 

Daje do myślenia? Trudno nie mamy na to wpływu...

 

PZL P-11c w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.
fot. Piotr Wujec AD 2022

 

Co jest charakterystycznego w PZL P-11 c na zdjęciach powyżej?

Jest to polskiej konstrukcji tzw. "Skrzydło Puławskiego".

Spróbuję objaśnić.

Przybliżając temat konstrukcji płatów / skrzydeł (tak mi bliski szczególnie po wymagającej wysiłku fizycznego, dokładności i odporności na zimno😊 mojej praktyki pomocnika mechanika szybowcowego w Aeroklubie Warszawskim grudzień 2024 – lipiec 2025. Jak to przy praktyce, w moim wypadku związanej z pomocą mechanikowi szybowcowemu (pil. Maciek „Oleksy” by nie pisać bez Jego zgody nazwiska, tego wspaniałego lotnika i wymagającego szefa), to może tak praktycznie opiszę pomysł inż. Puławskiego.

PZL P-1 to był polskiej konstrukcji całkowicie metalowy górnopłat zastrzałowy.

Zastrzały odpowiadają za podtrzymywanie skrzydeł "niejako od dołu", do kadłuba a de facto kratownicy w kadłubie (o jakiej napisze osobny wpis). 

Mysliwiec PZL P-1 miał skrzydło dwu dźwigarowe. Celem pomocy poniżej zamieszczam zdjęcie wnętrza skrzydła szybowca, gdzie widać dźwigar (podczas przeglądów rocznych lub 100 godzinnych rozbiera się szybowiec sprawdzając i konserwując m.in. skrzydła).

 

Dżwigar w skrzydle szybowcowym. Dźwigar przenosi siły gnące i skręcające skrzydło, to taka "belka usztywniająca".
fot. Piotr Wujec AD 2024

 

PZL P-1 miał:

- kadłub skorupowy gładki, 

- identycznie gładkie miał górne pokrycie skrzydeł ten myśliwiec.

Skrzydła

Skrzydła - najważniejszy nowy element polskiej konstrukcji PZL P-1:

Nowością w PZL P-1 było skrzydło ścienione i zwężone w miejscu mocowania skrzydła do kadłuba, a do tego tak wyprofilowane aby w minimalnym stopniu zasłaniało widoczność pilotowi do przodu (zagięcie) oraz w kierunku zakrętu (ścienienie). 

Mam nadzieję, że moje poniższe zdjęcie PZL P-11c (zrobione w Muzeum Lotnictwa w Krakowie) dobrze oddaje skutek doskonałego pomysłu skrzydła inż. Puławskiego z perspektywy pilota…

PZL P-11c w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.
fot. Piotr Wujec AD 2022

 

Niby proste się wydaje polskie rozwiązanie…

a jednak mając na uwadze siły pracujące na skrzydle bardzo jest to skrzydło Puławskiego trudne konstrukcyjnie, pomijając sam pomysł inż. Puławskiego, aby to zrobić w ten sposób, na który nikt przed nim nie wpadł!

Chodzi o to, że zagięcie skrzydła inż. Puławski tak dobrał, że w mocowaniu do zastrzału moment gnący dźwigary od siły aerodynamicznej (obciążenia) był neutralizowany działaniem w przeciwnym kierunku (momentem gnącym spowodowanym siłą ściskającą dźwigary od zastrzałów). To było trudne, skuteczne i polskie rozwiązanie.

Dlaczego skuteczne?

Dzięki zastosowaniu rozwiązania inż. Puławskiego skrzydło (Skrzydło Puławskiego) było:

- bardziej odporne na gięcie,

- zarazem sztywniejsze,

wszystko powyższe mimo tego, że było lżejsze.

Patent

Skrzydło Puławskiego zostało na szczęście dla Polski opatentowane przez PZL. Bez powodzenia zakończyły się podejmowane przez obce wytwórnie i inne kraje próby obejścia polskiego patentu Skrzydła Puławskiego.

No może wystarczy na dziś.

Zanęcę czytelników...

Przynęta

Mam taką perełkę w kolekcji moich zdjęć, jak zdjęcie rozebranego z poszycia kadłubu PZL P11c, które aby zrobić celowo pojechałem do Krakowa w 2013 r. gdy był zabytek składany... 

... opublikuję rozbierane zdjęcie 85 latka w nastepnym odcinku o lotnictwie:)

... tak jak opublikowałem rozebrane zdjęcia leciwej Ciotki Ju tutaj:

https://wujec.blogspot.com/2023/12/striptis-citki-ju-52.html

 

W kolejnym odcinku o lotnictwie napiszę o:

- polskiej konstrukcji (inż. Puławskiego) świetnym podwoziu PZL P-1, które było nadal stosowane w PZL P-11c, doskonale się spisując na lotniskach polowych podczas wojny obronnej 1939 roku  przed agresją Niemiec, Słowacji i Rosji na nasz kraj;

- o kadłubie polskiej konstrukcji w PZL P-1 rozwijanym w PZL P-11c;

- o produkowanych w Polsce silnikach myśliwców serii PZL P.

Natomiast za tydzień w cyklu militaria opublikuje wpis o polskich pociagach pancernych.

Na zdjeciu poniżej autor czyli 54 letni pomocnik mechanika szybowcowego na praktykach w 2025 r., oj jak mnie plecy bolały no ale bylo warto:)

 

Dziękuję za uwagę

Piotr Wujec