Gdynia rozwój ze wsi do miasta w okresie II RP krótko fakty

Kilka faktów pokazujących, że o ile polski rząd chce się uniezależnić od obcych firm i krajów, to może - co potwierdza historia Gdyni - polskiej konstrukcji. 

Kontynuując mój wpis o historii Gdyni:

https://wujec.blogspot.com/2026/02/geografia-i-histria-gdyni-krotko.html

W tym artykule postaram się zwięźle opisać:

1. Tempo rozwoju Gdyni

W roku 1921 rząd polski rozpoczął budowę zarówno portu wojennego w Gdyni, jak i obok tego portu nowego portu tymczasowego (przeładunkowego), gdyż brak było jakiegokolwiek portu we wsi Gdynia, która wrociła do Polski po Zaborach.  

Gdynia 2025 r. fragment jednego z kilkunastu nabrzeży powstałych w raptem 8 lat od "zera" przed 1939 rokiem, na pierwszym palanie z niszczycielem ORP Błyskawica wprowadzonym do służby Marynarki Wojennej w 1937 roku.

W 1939 roku polska marynarka wojenna miała cztery nowoczesne niszczyciele (kontr torpedowce) mając ok 140 km linii brzegowej.

Dziś mamy tylko dwie stare fregaty plus dwie korwety i aż ok 770 km linii brzegowej...

fot. Piotr Wujec

Mapa Wybrzeża nim powstało miasto i port Gdynia. 

 

1.1. Kolej 

Kiedy w 1920 roku gdy wieś Gdynia została włączona do Polski brak było w niej linii kolejowej.

W 1921 roku rząd polski wybudował pierwszą linię kolejową do Gdyni (bocznicę kolejową).

W 1923 roku rząd polski rozpoczął budowę w Gdyni dworca kolejowego.

Dworzec podmiejski w Gdyni, dziś w centrum tego miasta. fot. Piotr Wujec

Przy okazji budowy portu w Gdyni powstały liczne bocznice i linie kolejowe. Wszytsko zbudowane przez polski rząd, przez Państwo Polskie odrodzone w 1918 roku i wyczerpane wojnami lat 1914 - 1921, które toczyły się na ziemiach polskich. 

Po ponad 35 latach istnienia III RP trudno znaleźć porównywalnie wielką państwową inwestycję w Polsce, którą by zrealizował jakiś z licznych rządów polskich przez te 35 lat, z taka odwaga mówiąc nie Niemcom. Podkreślam mnie barwy partyjne mało interesują piszę o faktach.

Jedna z wielu bocznic prowadząccyh do jednego z wielu nabrzeży Portu Gdynia
fot. Piotr Wujec 2024

1.2. Port tymczasowy.

W kwietniu 1923 r. w bardzo szybkim tempie został zbudowany i otwarty port tymczasowy we wsi Gdynia. Port tymczasowy był zaprojektowany i zbudowany przez Polaków.

Wówczas w 1923 roku wpłynął do tymczasowego portu pierwszy pełnomorski statek o wyporności całkowitej pond 9 tys ton pływający pod francuską banderą.

Na temat portu w Gdyni zrobię osobny wpis bo warto...

Oddany do użytku w 1937 roku zbudowany de facto na morzu, otoczony z trzech stron wodą Uniwersytet Morski w Gdyni przykład piekna polskiej architektury. fot. Piotr Wujec 2025

 

2. Najludniejsza wieś Gdynia

W 1925 roku Gdynia była największą wsią na Pomorzu Gdańskim. 

Wsią mającą ... ok. 10 tysięcy mieszkańców! 

2.1. Rozrastała się Gdynia mimo prób blokowania rozwoju Gdyni podejmowanych przez Niemcy i pro niemieckie "Wolne Miasto Gdańsk". 

Z punktu widzenia Niemiec polskie porty lub stocznie były i są nadal konkurencją dla niemieckich miast portowych, konkurencją wartą przejęcia nad nimi kontroli lub ograniczania ich rozwoju, gdyż kapitał ma narodowość. Pisze te słowa ze zrozumieniem dla polityki Niemiec i każdego kraju, w tym fundamentalnego celu istniania każdego państwa, tj. wspierania wyłącznie swoich obywateli (odsyłam do definicji państwa i "umowy społecznej" między obywatelem a państwem).

Zauważam, że wówczas rząd polski i polskie elity nie ukrywały faktu zaciętej walki z obcym kapitałem prowadzonej w interesie rozwoju II RP, nawet z kapitałem sojuszników, np. francuskim. Pisanie i mówienie w okresie III RP o faktach, o tym jak jest i był świat skonstruowany, bardzo pomagał w rozwoju Polski uświadamiając fakty polskiemu obywatelowi. 

Polskie rządy w okresie II RP podejmowały liczne próby - np. przy wsparciu obligacji wykupywanych przez obywateli polskich lub środków z budżetu państwa - zmierzajace do przejmowania (wykupowania) zakładów / kopalń od obcego kapitału lub budowania od zera polskich firm (fabryk, stoczni) celem eliminacji z polski obcych koncernów. 

 

2.2. Sami sobie...

W maju 1925 Rada Gminy Gdynia sama sobie, tj. wsi Gdyni przyznała prawa miejskie!

W 1926 roku odbyły się pierwsze wolne wybory do samorządu Miasta Gdyni...

zaraz po potwierdzeniu praw miejskich Gdyni przez wojewodę pomorskiego, który przyjął do aprobującej wiadomości decyzję rady wsi Gdynia. 

Proszę pamiętać, że było silne przeciwdziałanie Niemiec, w tym pośród części polskich polityków niestety, celem ograniczania rozwoju portu i stoczni w Gdyni. 

Wówczas Niemcami nie rządzili Naziści lecz była to Republika Niemiecka, tzw. Republika Waimarska, niby pokonana i słaba po I Wojnie Światowej a .... mimo to Niemcy przeprowadzili wojnę celną z Polską blokując nasze polskie granice w tym morskie, tj. poprzez wysokie cła ograniczali Niemcy możliwość wwozu do Polski towarów, które mogłyby przyczynić się do rozwoju Polski.

Ostra polityka Niemiec wobec Polski, Niemiec dbających tylko o swój interes jest jasna z ich punktu widzenia, po prostu takie jest życie, tak jak ostra walka od "zawsze" holenderskich miast portowych z niemieckimi. Wracając do Polski, rozwój Gdyni był też nie na rękę innemu miastu portowemu nad Bałtykiem tj. Rydze, na Łotwie.

Przedwojenna polskiego projektu polska zabudowa Gdyni z lat 30 XX w. fot. Piotr Wujec

Polskiego projektu zabudowa Gdyni z lat 30 XX w. fot. Piotr Wujec

Polskiego projektu zabudowa Gdyni z lat 30 XX w. fot. Piotr Wujec

 3. Największy port na Bałtyku 

W 1930 roku został Port Gdynia na tyle rozbudowany przez Polaków, że z Gdyni do Nowego Jorku została uruchomiona pierwsza regularna linia transatlantycka (pasażerska). 

W 1933 został oddany do użytku Dworzec Morski w Gdyni o imponujących rozmiarach. Dworzec ten (widoczny n amoim poniższym zdjęciu) był przeznaczony dla ruchu pasażerskiego. Został on w dwa lata zbudowany przez Państwo Polskie wraz z wielkim basenem portowym oraz nabrzeżem, nazwanym "Nabrzeże francuskie". 

Wszystkie te obiekty zbudowało Państwo Polskie za podatki Polaków, tym samym były one własnością państwową.

Zauważam, że w kapitalistycznej II RP nikt o ich prywatyzacji nawet nie myślał...

Dworzec Morski w Gdyni z tzw. nabrzeżem francuskim oddany do użytku już w 1933 roku. fot. Piotr Wujec AD 2025

 

Sukces Państwa Polskiego

W 1934 roku Gdynia stała się największym portem na Morzu Bałtyckim pod względem wielkości przeładunków, a sam port w Gdyni zaprojektowany i zbudowany przez Polaków stał się najnowocześniejszym wówczas portem Europy.

Port w Gdyni fot. Piotr Wujec

Zarastanie świadka historii Gdyni fot. Piotr Wujec

 

4. Miasto 

W 1939 roku miasto Gdynia miała 127 tysięcy mieszkańców! 

W 1921 roku wieś Gdynia to było tylko 1268 mieszkańców! 

W 18 lat z małej wsi bez portu powstało duże polskie miasto z największym portem na Bałtyku.

Wszystko w Gdyni zaprojektowali i zbudowali Polacy.

5. Podsumowanie 

Przykład Gdyni daje do myślenia o:

- wartości nas Polaków,

- naszej możliwości myśłenia pro państwowego, 

- tempie i rozmachu w jakim budowano w latach 20 i 30 XX wieku,

- polskiej dobrej organizacji pracy,

- możliwości powiedzenia "nie" mocarstwom celem budowy polskich zdolności,

- faktach pokazujących jak dobrze wykorzystac podatki Polaków,

- wielkiej roli państwowych firm, które moga wspierać rozwój prywatnych firm,

- wartości wspierania przez państwo wyłącznie swoich obywateli i ich firm,

- wartości wizji i realizacji przez rządzących śmiałych projektów polskich.

... szczególnie daje do myślenia ... 

gdy chodzi się po Gdyni, po ulichach Gdyni, ze świadomością, że mijane ulice i domy zaprojektowali i zbudowlai Polacy w raptem ponad 10 lat...

Wszystko dzieki odważnej decyzji polskiego rządu aby postawić na nowy polski port zamiast korzystać z portu lojalnego wobec Niemiec w Gdańsku (Wolne Miasto Gdańsk).

Polskiego projektu zabudowa Gdyni z lat 30 XX w. fot. Piotr Wujec

Przedwojenna polskiego projektu polska zabudowa Gdyni. fot. Piotr Wujec

 

W roku 1939 gdy Niemcy zaatakowali Polskę to rozpoczął się okres prześladowania przez Niemców Polaków oraz Kaszubów zamieszkujących w Gdyni, co opisałem tutaj:

https://wujec.blogspot.com/2024/06/gdynia-pomnik-w-hodzie-wysiedlonym.html

 

Zasługuje na uwagę:

1)   piękno Gdyni jako miasta i pomysłowość polskich urbanistów,

2)   fakt wybudowania przez Polskę w ciągu raptem 10 lat na Morzu Bałtyckim portu pod względem wielkości przeładunków, jakim stała się Gdynia w 1934 roku,

3)   piękno przyrody Gdyni, miasta mającego w swoim obrębie kilka rezerwatów, w tym Kępę Redłowską.

 

Gdynia należy do moich ulubionych miast.

 

W kolejnych wpisach napiszę o:

- wspinaczce i skałakach Teneryfy,

- cerkwi i przyrodzie poza szlakami Gór Bułgarii, 

- Czarnym Stawie pod Rysami w Tatrach,

- przyrodzie Kępy Redłowskiej, 

- moich doświadczeniach z praktyki pomocnika mechanika szybowcowego,

- zakamarkach jednego z najstarszych polskich miast - Inowrocławia,

itd.

 

Dziękuję za uwagę

Piotr Wujec